نوشتن متن محصول به فارسی: راهنمای لحن برند

متن محصول فقط چند جمله روی صفحه اصلی نیست. متن دکمه‌ها، پیام خطا، ایمیل خوش‌آمد و حتی صفحه خالی هم بخشی از آن است. وقتی همه این متن‌ها یک لحن مشخص داشته باشند، محصولت منسجم‌تر و قابل‌اعتمادتر به نظر می‌رسد.

در این راهنما قدم‌به‌قدم می‌بینیم چطور لحن برندت را مشخص کنی و متن‌هایی بنویسی که کاربر فارسی‌زبان راحت بخواند.

لحن برند را با سه صفت تعریف کن

اگر برای برندت ده صفت بنویسی، مثل «صمیمی، حرفه‌ای، خلاق، دقیق، مدرن»، در عمل هیچ‌کدام راهنمای نوشتن نمی‌شود. کسی که فردا باید یک پیام خطا بنویسد، نمی‌داند کدام را رعایت کند.

بهتر است فقط سه صفت انتخاب کنی. کنارش سه چیزی را هم بنویس که برندت نیست. مثلاً برای یک اپ فرضی تقسیم هزینه بین هم‌خانه‌ها:

لحن ما: صمیمی، شفاف، کمی شوخ.

لحن ما نیست: رسمی، شعاری، ترسناک.

همین شش کلمه را در جایی بگذار که همه اعضای تیم ببینند. هر وقت متنی نوشتی، با این فهرست مقایسه‌اش کن.

یک تصمیم مهم دیگر هم داری: با کاربر «تو» حرف می‌زنی یا «شما»؟ هر کدام را انتخاب کردی، در کل محصول ثابت نگهش دار. ترکیب این دو در یک صفحه، متن را ناهماهنگ می‌کند.

جمله اول صفحه را کوتاه و روشن بنویس

جمله اول صفحه فرود باید در یک نگاه بگوید محصولت چه کار می‌کند و برای چه کسی است. جمله‌های طولانی که چند ویژگی را پشت هم ردیف می‌کنند، این کار را نمی‌کنند.

مثلاً این جمله را ببین: «پلتفرم هوشمند مدیریت یکپارچه ارتباط با مشتری برای کسب‌وکارهای کوچک و متوسط با پشتیبانی کامل.» خواننده بعد از خواندنش هنوز نمی‌داند دقیقاً چه چیزی به دست می‌آورد.

یک نسخه بهتر: «پیام‌ها و سفارش‌های مشتری‌هایت را یک‌جا ببین.» کوتاه است، فعل دارد و نتیجه را نشان می‌دهد.

یک قاعده ساده: جمله اول را تا جایی که می‌شود کوتاه کن. بعد بلند بخوانش. اگر وسطش نفس کم آوردی، هنوز بلند است. ویژگی‌ها را برای جمله دوم و بخش‌های پایین‌تر نگه دار.

متن دکمه‌ها و پیام‌های کوچک را جدی بگیر

کاربر شاید صفحه «درباره ما» را هرگز نخواند، اما متن دکمه‌ها را قبل از هر کلیک می‌بیند. به این متن‌های کوچک میکروکپی می‌گویند و ارزش وقت گذاشتن دارند.

متن دکمه. کلمه‌هایی مثل «ثبت» یا «ادامه» نمی‌گویند بعد از کلیک چه می‌شود. فعلی بنویس که نتیجه را نشان بدهد، مثل «محصولم را ثبت کن»، «حساب رایگان بساز» یا «گزارش را دانلود کن».

صفحه خالی. وقتی هنوز چیزی برای نمایش نیست، «موردی یافت نشد» کمکی نمی‌کند. بنویس کاربر حالا چه کار می‌تواند بکند. مثلاً: «هنوز پروژه‌ای نساخته‌ای. اولین پروژه‌ات را بساز.» و کنارش همان دکمه را بگذار.

پیام موفقیت. به‌جای «عملیات با موفقیت انجام شد» ساده بنویس چه اتفاقی افتاد و بعدش چه می‌شود. مثلاً: «ثبت شد. بعد از بررسی خبرت می‌کنیم.»

پیام خطا. بگو چه شد و کاربر چه کار کند. «رمز باید دست‌کم ۸ نویسه باشد» بهتر از «رمز نامعتبر است» است.

کلیشه‌هایی که بهتر است حذف کنی

بعضی کلمه‌ها در متن‌های تبلیغاتی آن‌قدر تکرار شده‌اند که دیگر چیزی نمی‌گویند:

«بهترین، برترین، پیشرفته‌ترین». به‌جای ادعا، کاری که محصول انجام می‌دهد را نشان بده.

«هوشمند». بگو محصولت دقیقاً چه کاری را خودکار انجام می‌دهد. مثلاً «یادآوری قسط را خودش برایت می‌فرستد.»

«راهکار جامع». هر محصول خوب یک کار مشخص را خوب انجام می‌دهد. همان کار را بنویس.

«انقلابی» و «نسل جدید». این‌ها ادعاهای بزرگی‌اند که کاربر معمولاً باورشان نمی‌کند.

«تجربه بی‌نظیر». بگو منظورت چیست: سریع؟ ساده؟ ارزان؟

یک تمرین: متنت را بردار و این کلمه‌ها را خط بزن. اگر جمله بعد از حذفشان بی‌معنی شد، یعنی از اول چیزی نمی‌گفت. دوباره بنویسش.

نکته‌های نگارشی را فراموش نکن

متن خوب با نگارش درست کامل می‌شود. نیم‌فاصله را درست بگذار، مثل «می‌شود» و «سایت‌ها». علامت‌های نگارشی فارسی مثل «،» و «؟» را به کار ببر. درباره نیم‌فاصله در /blog/persian-typography-half-space-fundamentals بیشتر نوشته‌ایم.

قبل از انتشار، متن را بلند بخوان

ساده‌ترین تست برای متن محصول، بلند خواندن است. متن را با صدای عادی بخوان، انگار برای یک دوست. هر جا زبانت گیر کرد یا جمله خشک و اداری شد، آنجا را علامت بزن و دوباره بنویس.

تست دوم: متن را به کسی بده که محصولت را نمی‌شناسد و بخواه بلند بخواندش. بعد از او بپرس محصول چه کار می‌کند. اگر نتوانست در یک جمله بگوید، متن هنوز روشن نیست.

متن محصول هم مثل خود محصول باید هر چند وقت یک بار بازبینی شود. وقتی امکانات جدید اضافه می‌کنی یا مخاطبت عوض می‌شود، متن را هم به‌روز کن. برای دیدن اشتباه‌های رایج دیگر، نوشته /blog/seven-mistakes-persian-landing-pages را هم بخوان.

اگر محصولی ساخته‌ای، می‌توانی آن را رایگان در /submit ثبت کنی.